دسته بندي ها

جستجو

لينک هاي روزانه

جعبه پیام




امکانات


آرشيو

خبرنامه

آمار

آنلاین : 1
بازدید امروز : 2
بازدید دیروز : 2
بازدید هفته گذشته : 7
بازدید ماه گذشته : 28
بازدید سال گذشته : 581
کل بازدید : 2975

لينک دوستان

 فرمولاسیون علفکشها

ارسال شده توسط سیدمهدی شمس در ساعت ۸:٠۸ ‎ق.ظ

واژه فرمولاسیون در ارتباط با کنترل شیمیایی علف های هرز, دو مفهوم مرتبط با هم دارد:

یک فرمولاسیون ,ساختار یک علفکش است که به وسیله سازنده برای استفاده علمی تهیه می شود.فرمولاسیون نشان دهنده  تمامی اجزای ترکیبی محتوی ظرف است:ماده فعال (مسموم کننده واقعی)به اضافه مواد خنثی(هر چیز دیگر)همچون مواد حل شدنی,مواد رقیق کننده مواد افزوده شده دیگر.

فرمولاسیون,همچنین شامل مراحلی است که به وسیله سازنده در جهت تهیه علفکش برای استفاده عملی انجام می شود. در طی این مراحل ,سازنده برای استفاده کننده علفکشی تهیه می کند که به راحتی قابل حمل باشد و اگر به طرز صحیحی استفاده شود,بتواند به صورت یکنواخت و دقیقی بدون هیچگونه ضرری برای استفاده کننده مصرف شود.اکثر علفکشها طوری فرموله شدهاند که بتوان آنها را با یک حمل کننده مناسب وراحت بکر برد.علفکشهای رایج که با قابلیت اسپری تهیه شده اند به فرموله شده اند که میتوان آنها را با آب باکود های مایع ویا با روغن هایی با غلظت گازوییل بکار برد.بعضی علفکشها به نحوی فرموله شدهاند که سموم به صورت گرانوله ها ی خشک یا ذرات پوشش دار از مخازن خارج می شوند. علفکشها را معمولا به صورت گرد استفاده نمی کنند زیرا علاوه بر مشکل حمل و نقل احتمال فرار آنها به طرف گیاهان حساس غیر هدف نیز وجود دارد.

 

فرمولاسیون های قابل اسپری

 

فرمولاسیون های قابل اسپری شامل مایعات محلول در آب ,پودر های محلول در آب مواد امولسیونه در آب,پودر های وتابل,مایعات قابل پخش در آب و گرانوله های قابل پخش در آب می باشند.

 

خصوصیات آنها به شرح زیر است:

مایعات محلول در آب

مایعات محلول در آب( sیا sl)کاملا با حداقل بهم زنی در آب مخلوط میشوند و زمانی که حل شدند,نیازی به همزدن بیشتر ندارند.این فرمولاسیونها,محلولهای اسپری برای جذب در گیاهان نیاز به نوعی مویان دارند.بعضی از این سموم خود دارای مویان هستند,ولی ذر برخی بایستی مویان را به مخزن شمپاش اضافه نمود.اکثر این فرمولاسیونها در هر 8/3 لیتر (یک گالن) خود دارای حدود 9/0 تا 8/1 کیلو گرم ماده فعال هستند.

پودر های محلول در آب

پودر های محلول در آب (sp) بصورت خشک بوده و ذرات جامد ریزی هستند که کاملا در آب حل میشوند. اینها اکثرا نمکهای قابل حل ترکیبات مختلف هستند. برای حل کردن این علفکشها در آب بایستی به میزان زیادی آنها را بهم زد  ,اما پس از حل شدن تا ابد به همین صورت باقی می مانند. این سموم در مخزن شمپاش به صورت زلال و صاف هستند و برای جذب بهتر نیاز به مویان دارند. معمولا فرمولاسیون آنها حاوی 40تا90 درصد ماده فعال است.

مواد امولسیونه در آب

این مواد ( EیاEC ) مایعاتی غیر قطبی (روغنی) هستند که قابلیت امولسیونه دارند.  این مایعات در آب پخش شده و به صورت امولسون در می آیند (قطرات روغن که به وسیله آب محاصره میشوند), این سموم در مخزن شیری رنگ بوده و بهم زدن برای جلوگیری از جدا شدن اجزاء آنها اهمیت خاصی دارد. جریان یافتن آب در لوله خروجی سمپاش برای جلوگیری از این امر کافی است. این فرمولاسیون ها بندرت به مویانها برای استفاده بر روی شاخ و برگ نیاز دارند. اکثر فرمولاسیون های EC در هر 8/3 لیتر خود داری 900تا270 و بعضی 310تا360 گرم ماده فعال دارند.این نوع فرمولاسیون ها در روغن محلول هستند.

پودرهای وتابل

 پودرهای وتابل(W یا WP) ذرات جامد ریزی هستند که حاوی نوعی حمل کننده خشک , علفکش و عوامل متفرق کننده هستند. اکثر این مواد میتوانند درآب پخش شوند, اما نوصیه معمول این است که قبل از ریختن به داخل مخزن با کمی آب مخلوط کرده و سپس آنرا به مخزن سمپاش بریزند. در مخزن سمپاش انها را بایستی به میزان زیاد و بطور مداوم بهم زد; به محض اینکه عمل همزدن متوقف شود, لایه ای جامد در ته مخزن تشکیل میشود که برای جلوگیری از آن علاوه بر خط برگشت , احتیاج به یک بهم زن مکانیکی یا هیدرولیکی نیز میباشد.مخلوط سم معمولا به رنگ شیری کدر است. این فرمولاسیون ها دارای 50 تا80 درصد ماده موثره هستند. بیشتر پودر های وتابل در خاک مورد استفاده قرار می گیرند; با این وجود, آنها را گاهی بر روی شاخ و برگ نیز می پاشند.هنگامی که آنها را به شاخ و برگ میزنند, اضفه کردن مویان به سم ضروری است.

مایعات با قابلیت پخش در آب

این مواد که به مایع یا مواد قابل جاری شدن (F یا L و W DL)نیز معروف می باشند, ذرات جامد کوچکی هستند که در یک سیستم مایع سوسپا نسیونه شده اند. این ذرات از ذرات پودر های وتابل ریزتر هستند چون این مواد قبلا سوسپا نسیونه شده اند احتیاجی به حل کردن آنها با آب قبل از ریختن در مخزن نیست زییرا به راحتی در آب پخش و سوسپان سیونه می شوند.از آنجایی کهاین مواد از ذرات پودر های وتابل ریزهستند, میزان لازم بهم زدن آنها حدواسطی است از مقذار لازم برای پودر های وتابل و مواد امولسیون شونده.در صورتیکه مخلوط سم بدون بهم زدن برای استفاده در زمان های بعد  نگه داشته شود , هم بصورت خمیری در مخزن  ته نشین میشود. این فرمولاسیون ها  نیز در مخزن سم به رنگ شیری کدر ظاهر میشود. هر 8/3 لیتر این نوع سموم حاوی 1800 گرم ماده موثره است.

گرانوله های قابل پخش در آب

   گرانوله های قابل پخش در آب, مواد خشک روانپذیر یا گرانوله های محلول در آب (DF  WDG,) نیز نامیده می شوند. آنها فرمولاسیونهای خشک گرانوله میباشند. گرانوله ها ذرات بسیار ریز جامدی هستند که با عوامل سوسپانسیون کننده و پخش کننده مخلوط شده اند. این مواد را می توان بدون حل کردن قبلی در آب در مخزن سمپاش اضافه نمود. بر خلاف مایعات با قابلیت پخش در آب, گرانوله ها به سهولت و سرعت در آب پخش می شوند و به راحتی از قوطی خارج می شوند. لذا کار کردن با آنها راحت تر از پودر های وتابل و مایعات با قابلیت پخش میباشد.خصوصیات دیگر آنها شبیه مایعات با قابلیت پخش در آب است.

فرمولاسیو نهای خشک برای استفاده مستقیم

برای استفاده مستقیم سموم به صورت خشک,فرمولاسیون آنها به صورت گرانوله و گاهی به صورت حبه هستند. از آنجا که این فرمولاسیونها را میتوان بدون رقیق کردن درآب مستقیما از بسته حاوی سم در مزرعه پاشید,معمولا درصد ماده موثر انها پایین است.

گرانوله ها

گرانوله ها(G) فرمولاسیون خشک علفکشها هستند که دارای ذراتی مجزا به اندازه 10میلیمتر مکعب میباشند.مواد متفاوتی همچون مینرال های رس, پلیمر های نشاسته ,کود های شیمیایی و بقایای گیاهی به عنوان ترکیبات گرانول استفاده میشوند. اساسا غلظت این گونه علفکش ها 2 تا 20 درصد است.

بطور کلی علفکشهای گرانوله در مقایسه با فرمولاسیونهای قابل اسپری, احتیاج بیشتری به باران برای نفوذ در خاک دارند. از طرف دیگر, علفکشهای گرانوله زیان فراریت علفکشهای دیگر را ندارند. اخیرا تلاشهایی به منظور کند کردن سرعت آزاد شدن علفکشها در خاک با استفاده از ترکیبات گرانوله بعنوان حمل کننده انجام شده است, البته تولید کنندگان  علفکش هنوز به این تکنولو÷ی علفکشها تمایل چندانی نشان نمیدهند.

حبه ها

این حبه ها (P)فرمولاسیونهای خشک علفکشها با ذرات مجزا در مخلوط هستند که معمولا اندازه آنها بزرگتر از 10میلیمتر مکعب است. از حبه ها اغلب برای کنترل موضعی علف های هرز در مزرعه استفاده می شود.غلظت این علفکشها بین 5 تا 20 درصد است.

  

بقیه در ادامه مطلب


حمل کننده های علفکش

حمل کننده ممکن است نوعی گاز, مایع یا جامد باشد که برای رقیق کردن یا سوسپا نسیونه کردن علفکش به هنگام استفاده به کار می رود.

حمل کننده های مایع

حمل کننده های مایع برای سمپاشی شامل, آب (که بیشترین استفاده را دارد), کودهای گازوییل یا روغن های با غلظت مشابه می باشند.آب فراوان و در دسترس است.نسبتا ارزان می باشد, و یک حمل کننده خوب بشمار می رود. آب سخت و آب کثیف تولید مشکل می کنند. آب سخت (آبی که دارای مقدار زیادی املاح منیزیوموکلسیم محلول است) قادر است با بارهای منفی علفکشها, تولید رسوب کند (برای مثال 2,4-D وقتی به صورت یک نمک یا اسید فرموله شود ), آب دارای شن, سیلت یا دیگر سنگ ریزه ها باعث ساییدن و از بین رفتن قسمتهای مختلف سمپاش و مسدود کردن صافی و نازل ها می شود.جلبکها و سایر رستنیهای گیاهی ویا بقایای آنها می توانند سیستم سمپاش را مسدود کنند.

از روغن ها برای اهدافی مخصوص بعنوان حمل کننده استفاده می شود. برای کنترل گونه های چوبی معمولا از روغن دیزل و دیگر روغن های معدنی در زمان خواب استفاده می شود. همچنین از روغن برای افزایش اثر علفکش بعضی علفکشها مانند داینوز برای کنترل عمومی گیاهان در فصل رویش استفاده می شود. اخیرا تحقیقاتی برای استفاده از روغن به عنوان حمل کننده علفکشهای پس از سبز شدن نیز انجام شده است.در یک چنین استفاده ای, روغن ها نبایستی اثر سمی بر روی گیاهان داشته باشند روغن های معدنی و گیاهی برای این امر مورد بررسی قرار گرفتند زیرا این روغن ها پتانسیل استفاده به صورت قطره ای را دارند (CDAS). در مقایسه با حمل کننده های آبی حمل کننده های روغنی به علت نفوذ و خیس کنندگی بیشتر کوتیکول, مزیت بیشتری دارند.

حمل کننده های خشک

    علفکش های با حمل کنندههای خشک نیاز به رقیق شدن بعدی ندارند و اجزای اصلی گرانوله ها و دانه های      پوشش دار هستند . این حمل کننده ها شامل آتاپولجیت , کائولینت و ورمیکولیت . کودهای خشک , پلیمرهای نشاسته و بسیاری ترکیبات دیگر هستند . کودهای خشک حمل کننده های خوبی برای علفکش ها هستند . برای گیاهان چمنی,   سالها است که به اینطریق از علفکشها استفاده میشود. اخیرا کود های گرانوله را با علفکشهای مورد استفاده در خاک همچون EPTC و تریفلورالین  مخلوط کرده اند و به طور موفقیت آمیزی در سطوح وسیع مورد استفاده قرار داده اند. مخلوط کردن علفکشها با کود های خشک به وسیله مخلوط کن های استوانه ای دوار که در داخلشان نازل های شمپاش قرار دارند ,انجام می شود تا بطور یکنواخت سم روی کودها پاشیده شود. اطلاعات لازم و محدودیت هایی که بایستی برای مخلوط کردن مورد توجه قرار گیرد, بر روی برچسب علفکش نوشته شده است . مثلا تریفلورالین را با اکثر کودهای خشک میتوان مخلوط کرد. نیترات پوشش دار و اوره را چون جذب ترکیب نمی شوند, نمی توان استفاده کرد. در اغلب برچسب ها توسیه شده است که یک پودر جذب کننده به مخلوط علفکش و کود خشک اضافه شود تا ضمن محکم چسباندن آنها به یکدیگر یک مخلوط خشک ولی با ذرات  جدا از هم  تولید کند.

کاربرد مخلوط  علفکش-کود در صورتیکه بطور یکنواخت در مزرعه پخش شوند از نظر کنترل علفهای هرز با استفاده از همین علفکشها هنگامی که با یک حمل کننده در ترکیب هستند , قابل مقایسه می باشند.

حمل کننده های گازی

حمل کننده های گازی بر خلاف انواع خشک و مایع برای سوسپانسیونه کردن استفاده نمی شوند  بلکه بعنوان سرعت دهنده های خروج سم بکار می روند  . نیتروژن   , دی اکسید کربن  و هوای فشرده در سمپاش های دستی و پشتی بوجود آورنده فشار برای خروج سم هستند (به بخش سمپاش های با گاز متراکم مراجعه کنید ). برای استفاده وسیع در مزارع بزرگ , هوا همواره با حمل کننده مایع یا خشک  برای انتقال آفت کش بر روی هدف ,بکار برده می شود . امروزه از اینطریق برای قارچ کش ها  و حشره کش ها استفاده می شود (سمپاش های باغی ,گرد پاش های موتوری و سمپاش های زمینی پروانه دار ).این روش را در مورد علفکش ها نیز میتوان بکار برد . استفاده از لوازمی که دارای سیستم خروج هوا هستند برای بکارگیریدر علفکش ها بطور مرتب در حال آزمایش است. بکارگیری  هوا در ابزاری که علفکشها را به صورت گرانوله پخش می کنند از نظر تجاری و علمی پیشرفت چشمگیری داشته و اخیرا به بازار نیز عرضه شده است و به نظر می رسد توسعه ای در تکنولوژی کاربرد گرانوله ای علفکشها باشد.

انتخاب یک حمل کننده مایع خاص, میتواند در تاثیر پذیری علفکشهای شاخ و برگ موثر باشد, برای مثال زمانیکه از حمل کننده های روغنی بجای حمل کننده های آبی استفاده میشود, علفکشها بهتر بر روی شاخ و برگ باقی میمانند. در مورد علفکشهای مورد استفاده در خاک, نوع حمل کننده به میزان کم یا فاقد اثر است(با این فرض که حمل کننده و علفکش بطور یکنواخت و دقیق در مقدار صحیح استفاده شود.

مواد افزایشی

هر ماده ای که به همراه علفکش برای افزایش تاثیر آن و یا استفاده از آن بکار رود, یک ماده افزایشی بشمار می رود.

مواد افزایشی بر اساس فرمول شیمیایی آنها تقسیم بندی نمی شوند بلکه آنها را بر اساس کاربردشان طبقه بندی می کنند.اگر چه خصوصیات شیمیایی آنها , تعیین کننده مناسبت استفاده آنها می باشد.مویان ها , معرفهای ضد کف , معرفهای متعدل کننده , روغن های گیاهی , غلیظ کننده های روغن های گیاهی و عوامل جلوگیری کننده از فرار از جمله این مواد هستند.

مویان ها

مویان ها موادی هستند که باعث افزایش امولسیون کنندگی, مرطوب کنندگی,  پخش شدن یا دیگر خصوصیات مایعات بر روی سطح میشوند.سه نوع عمده این مواد, امولسیون کننده ها , عوامل مرطوب کننده و چسبنده ها میباشند.

امولسیون کننده ها

  امولسیون کننده ها موادی هستند که باعث افزایش سوسپانسیون شدن یک مایع در مایعی دیگر می شود.اکثرا از آنها برای پخش روغن در آب استفاده می شود.امولسیون کننده ها مواد فعال سطحی هستند که با قرار گرفتن بین سطوح روغن و آب ,آنها را به هم می چسبانند.در نتیجه این عمل ,از پیوند قطرات ریز روغن به هم که تولید قطرات درشت می شود جلوگیری به عمل می آورند و مانع از جدا شدن سریع روغن از حمل کنندهآب می شوند.امولسیون کننده ها, بخشی از فرمولاسیون ترکیبات قابل امولسیون هستند.

خیس کننده ها

خیس کننده ها کشش داخلی بین سطوحی که یکدیگر را دفع می کنند , کاهش می دهند .مثلا  افزایش یک خیس کننده به یک محلول سم آبدار یا سوسپانسیونه آن را قادر خواهد ساخت تا بتواند ضمن پخش شدن تماس بهتری با سطوح جامد , همچون کوتیکول مومی گیاهان داشته باشد.خیس کننده ها را اغلب به میزان 5/0 تا 25/0 درصد کل سمپاشی به مخزن سمپاش اضافه می کنند.

مویان ها به چهار گروه تقسیم می شوند: آنیونیک, کاتیونیک, غیرآنیونیک  و آمفوتیک . انواع انیونیک و کاتیونیک در آب دارای بار الکتریکی  هستند (به ترتیب منفی و مثبت) مویان های غیر آنیونیک فاقد بار الکتریکی هستند.مواد پوشاننده آمفوتریک بر اساس محلول , بارهای متفاوتی دارند.

مویان های غیر آنیونیک معمولا همراه با سم به مخزن سمپاش اضافه می شوند. آنها عوامل پخش کننده خوبی هستند, در آب سرد پایدار بوده و سمیت کمی برای گیاهان و جانوران دارد . اغلب مویان های آنیونیک را با غیر آنیونیک ها مخلوط میکنند تا خصوصیات امولسیون و خیس کنندگی فرمولاسیون علفکش را افزایش دهد.

صرف کاهش, کشش سطحی آب یا افزایش قابلیت خیس کنندگی یک محلول توسط یک فراورده خصوصیات قابل استفاده بودن ماده به عنوان مویان فراهم نمی شود.در بعضی مواقع از صابون یا مواد پاک کننده خانگی نیز استفاده شده است اما نتیجه رضایتبخش نبوده است.صابون ها با آب سخت ترکیب شده و در مخزن سمپاش رسوب می کنند. مویان های مورد استفاده در کشاورزی در هیچ نوع آبی تشکیل رسوب نمی دهند. علاوه بر این بسیاری از صابون ها و مواد پاک کننده کف زیادی در مخزن سمپاش تولید می کنند. مواد پاک کننده خانگی نسبتا درصد کمی خصوصیات مویانی دارند(10تا20 درصد) , حال آنکه مویان های کشاورزی 50تا90 درصد ماده ی موثر دارند.همچنین ممکن است محتویات مواد پاک کننده برای سمپاشی در کشاورزی مورد تصویب آژانس حفظ محیط زیست (EPA) قرار نگیرد.

چسبنده ها

چسبنده ها, مواد افزایشی هستند که باعث چسبیدن علفکش به شاخ و برگ گیاهان می شود. آنها , روان شدن سم را در مدت استفاده و آبشویی سم بوسیله باران را کاهش می دهند. بسیاری از چسبنده ها را با مویان ها  مخلوط می کنند تا ضمن افزایش سطح پوشش سم, چسبندگی بهتری برای آن نیز فراهم شود.این ترکیبات را اغلب چسبنده های پخش کننده می نامند. 


برچسب‌ها:
نوشته شده در پنجشنبه 16 آذر 1391 ساعت 10:43 توسط : مجتبی ساقی | دسته : | 148 بازدید
  • []

  • کشاورزی 

    بقای بشر مستلزم بقای گیاهان در طبیعت است . بشر همواره در پی ایجاد شرایط مناسب برای ادامه حیات خود بوده است . و بنابراین مدیریت بقایا را که شامل روشهایی است که پس از خاتمة دورة رویشی گیاه و برداشت محصول بر روی بقایای باقی مانده محصول اعمال میشود را مورد بحث قرار می دهیم . مدیریت بقایا طرز رفتار با پس مانده های محصول برداشت شده است که توسط روشهایی روی بقایا اعمال میشودکه این روشها عبارتند از:جمع آوری ، شخم زدن و دیسک زدن و دفن کردن بقایا ، باقی گذاردن بقایا و سوزاندن . 

     


    سوزاندن یکی از معمولترین روشهای مدیریت بقایاست که ممکن است بصورت توده گیاهی در یک محیط بسته و یا در فضای آزاد صورت گیرد . سوزاندن با استفاده از مواد نفتی و آتش زدن آنها و نیز با بهره گیری از انواع شعله افکنهای دستی و موتوری صورت می گیرد . سوزاندن بقایا سبب آزاد شدن مواد معدنی نظیر کلسیم ، منیزیم ، فسفر و پتاسیم از بقایا ، کمک به استقرار بهتر بذر در بستر کاشت و ایجاد یک پوشش گیاهی یکنواخت و پرپشت ، افزایش رطوبت خاک ، بهبود بازدهی مصرف آب و کاهش دمای خاک ، کاهش تبخیر و روان آب و در نهایت افزایش عملکرد گیاهان میشود . از پیامدهای سوزاندن میتوان به کاهش ماده آلی و دگرگونی شرایط فیزیکی و میکروبیولوژیک خاک در بلند مدت، افزایش خطر آبشوئی و فرسایش، تلفات نیتروژن ، کربن ، گوگرد و غیره از طریق تصعید،پراکندگی سموم شیمیایی در هوا، آسیب به لایه ازن و متعاقب آن زیان گیاهان و انسان، به وجود آمدن بارانهای اسیدی، بروز سرطان در انسان، افزایش انتقال و انتشار بیماری های واگیردار و بروز تنگی نفس (آسم) و سایر بیماری های تنفسی اشاره نمود. همچنین سوزاندن باعث میشود که مواد آلی خاک سریعاً تبدیل به خاکستر شده و در نهایت عناصر غذایی نظیر K,Mg,Ca,P,N از آن استخراج شود . خاکستر به جا مانده به راحتی در معرض فرسایش آبی و بادی قرار گرفته و ممکن است از دسترس گیاه خارج شود . در ضمن کلش سوزی قبل از آبیاری و شخم نسبت به بدون کلش سوزی و بدون شخم موجب افزایش بیشتر هدایت الکتریکی عصاره اشباع خاک در طول فصل رشد میشود . سوزاندن بر روی بیماری های گیاهی از جمله پوسیدگی ساقة برنج (Magnaporthe Salvinii) ، سبز شدگی مرکبات (Greening) ، پوسیدگی طوقه گندم (Fusarium graminearum) ، سفیدک داخلی سیب زمینی (Phytophthhora infestans) ، پوسیدگی اسکلروتینایی در یونجه (Sclerotinia sclerotiorum) ، بلایت ساقه مارچوبه (Phomopsis spp) ، پوسیدگی ساقة گندم (Fusarium graminearum) ، نماتد گره ریشه (Meloidogyne) ، ارگوت (Claviceps purpurea)و نقره ای شدن برگ (Leptopterna dolabrata)و سایر بیماریهای برگی در چمن ، سیاهک هندی گندم (Tilletia indica) ، لکه چشمی گندم (Cephalasporium gramineum) و... تاثیر دارد . و همچنین سوزاندن بر روی آفاتی از جمله سرخرطومی برگ یونجه ، لارو زنبور ساقه خوار غلات و ... هم موثر است .

    سوزاندن دراز بین بردن علفهای هرز دارای ساقه خشبی و نیمه خشبی که با روشهای شیمیایی کنترل نمی شوند ، کنترل علفهای هرز در مناطقی نظیر جاده های شنی و کنار ریل های راه آهن ، که استفاده از سایر روشها امکان پذیر نیست ،کنترل انتخابی علف های هرز بین ردیف های درختان در باغات ، جنگل های کاج و بین ردیف های کاشت برخی گیاهان زراعی نظیر پنبه ، ذرت و ذرت خوشه ای ، که ساقه نسبتاً بلند و ضخیم داشته و تعداد برگ در قسمت های تحتانی ساقه کم تر است، کنترل علفهای هرز کنار مسیرهای آبیاری ، کنترل علفهای هرز زمین های تحت آیش و ... موثر میباشد .



    با توجه به مضرات حاصل از سوزاندن بقایای گیاهی بخصوص کاه و کلش که در کشور ما نیز به ویژه در شمال کشور به منظور آماده سازی زمین برای کشت دوم انجام میپذیرد به نظر میرسد احیاء فن آوری و مدیریت بقایای گیاهی بعنوان یکی از راهکارهای مهم در جهت حفظ پایداری اکولوژیک مزارع ضروری باشد . از جمله فن آوری های موفق میتوان به سیستم های خاک ورزی حفاظتی اشاره نمود . در این خاکورزیها که شامل روشهای بدون خاکورزی (No-tillage) و خاکورزی حداقل (Minimum tillage) نیز میگردد بقایای گیاهی در سطح خاک باقی مانده یا مقادیری از آن در خاک دفن می گردد و با این عمل بسیاری از مضرات سوزاندن بقایای گیاهی به خصوص کاه و کلش تخفیف مییابد .

    مقدمه

    بقایای گیاهی کاربردهای فراوانی دارد که از آن جمله میتوان به ایجاد پناهگاه برای موجودات ریز خاکزی، موانعی در مقابل قطرات باران، تأمین غذای دام، مصارف سوختنی و اصلاح خاک اشاره نمود. آتش زدن یک عمل سریع و حاد برای تغییر محیط است. این عمل در اکوسیستم های طبیعی و اکوسیستم های تحت مدیریت انسان می‌تواند از قدرت تخریبی و آلوده کنندگی بسیار زیادی برخوردار باشد و یا ابزار مدیریت به حساب آید. مدیریت بقایا شامل روشهایی است که پس از خاتمة دورة رویشی گیاه و برداشت محصول بر روی بقایای محصول اعمال میشود و جهت نیل به اهداف و مقاصد خاص و متنوعی صورت می‌گیرد. این روشها عبارتند از جمع آوری، شخم زدن، دیسک زدن، دفن کردن، سوزاندن و همچنین دست نخورده گذاشتن بقایا. سوزاندن بقایا یکی از معمولترین روشهایی است که بدین منظور مورد استفاده قرار می‌گیرد و بصورت آتش زدن یک توده گیاهی در محیط بسته و یا در فضای آزاد صورت گیرد. سوزاندن با استفاده از مواد نفتی و آتش زدن آنها و نیز با بهره گیری از انواع شعله افکنهای دستی و موتوری صورت می‌گیرد.

    موارد کاربرد سوزاندن مواد گیاهی

    الف – از بین بردن بقایای مزاحم و تخلیه زمین برای کشت بعدی

    ب – کنترل آفات بندپا در گیاهان

    در این زمینه این روش برای کنترل آفت سرخرطومی یونجه موثر گزارش شده است. عملیات سوزاندن با تمهیدات و روشهای مطلوب در آینده می‌تواند بطور قاطع و اقتصادی، چین اول یونجه را از خسارت آفت مذکور نجات بخشد و روی محصول چین های دوم به بعد یونجه نیز اثر مثبت به جای گذارد. زنبور ساقه خوار غلات پس از برداشت محصول بصورت لارو در داخل طوقه باقی می‌ماند لذا سوزاندن بقایای این مزارع پس از برداشت محصول همواره یکی از روشهای مورد بحث برای مبارزه با این آفت بوده است.

    ج - کنترل بیماری های گیاهی

    این روش به چند طریق از جمله سوزاندن بقایا، سوزاندن علف های هرز پناهگاه عوامل بیماریزا و میزبانان ثانویه و نیز از طریق از بین بردن بخش آلوده گیاهان مبتلا و یا کل گیاه و یا مواد گیاهی به دلایل قرنطینه‌ای می‌باشد. در این زمینه کنترل بیماری هایی از جمله پوسیدگی ساقه برنج، پوسیدگی طوقه گندم، سفیدک داخلی سیب زمینی، نماتد گره ریشه توتون، سیاهک هندی گندم و بیماری لکه چشمی گندم با استفاده از روشهای سوزاندن بقایا قابل دسترسی است. در مورد نماتدهای انگل گیاهی که اغلب در خاک بسر می‌برند، عنوان شده که هر چند آتش نماتدهای سطح الارض خاک را از بین می‌برد ولی گرما به لایه های پایین تر خاک به مقدار کافی نمی‌رسد تا انگل های ریشه را تحت تاثیر قرار دهد.

    د – کنترل علف های هرز شامل:

    1 - از بین بردن علفهای هرز دارای ساقه خشبی و نیمه خشبی که با روشهای شیمیایی قابل کنترل‌‌نمی‌باشد.
    2 - کنترل علفهای هرز در مناطقی نظیر جاده های شنی و کنار ریل های راه آهن که استفاده از سایر روشها امکان پذیر نیست.

    3 - کنترل انتخابی علف های هرز بین ردیف های درختان در باغات و بین ردیف های کاشت برخی گیاهان زراعی نظیر پنبه ، ذرت و ذرت خوشه ای ، که ساقه نسبتاً بلند و ضخیم داشته و تعداد برگ در قسمتهای تحتانی ساقه کمتر است.

    4 - کنترل علفهای هرز کنار مسیرهای آبیاری

    5 - کنترل علفهای هرز زمین های تحت آیش

    6 - از بین بردن بقایای علف های هرز و بذور موجود در لایه های سطحی خاک
    اثرات سوزاندن بقایای گیاهی بر خصوصیات خاک های زراعی

    در بسیاری از مناطق غله خیز جهان بقایای غلات را پس از برداشت می سوزانند این عمل تاثیراتی را بر روی ویژگیهای فیزیکی ، شیمیایی ، بیوشیمیایی و میکروبی خاک بر جای میگذارد .

    در مورد ویژگی های فیزیکی خاک باید به این موضوع اشاره نمود که سوزاندن بقایای گیاهی باعث افزایش حساسیت به فرسایش و کاهش رطوبت خاک به هنگام کشت محصول جدید میگردد و برخی از آزمایشات هم نشان داده اند که با سوزاندن کاه و کلش ، وزن ظاهری و هدایت الکتریکی خاک افزایش و پایداری خاکدانه ها کاهش می یابد . در مورد ویژگی های شیمایی خاک هم باید به این امر اشاره نمود که سوزاندن بقایای گیاهی موجب افزایش PH خاک و کاهش ماده آلی خاک میشود . در مورد ویژگی های میکروبی و بیوشیمیایی خاک هم میتوان گفت که آتش زدن بقایای گیاهی در سطح خاک ، میکروارگانیسم های خاک را کاهش می دهد .

    مزایای سوزاندن مواد گیاهی

    اینکار سبب تبدیل سریع مواد آلی خاک به خاکستر و آزاد شدن مواد معدنی نظیر کلسیم، منیزیم، فسفر و پتاسیم از بقایا، کمک به استقرار بهتر بذر در بستر کاشت و ایجاد یک پوشش گیاهی یکنواخت و پرپشت، افزایش رطوبت خاک، بهبود بازدهی مصرف آب و کاهش دمای خاک، کاهش تبخیر و روان آب و در نهایت افزایش عملکرد گیاهان می‌شود. در ضمن کلش سوزی قبل از آبیاری و شخم نسبت به بدون کلش سوزی و بدون شخم موجب افزایش هدایت الکتریکی عصاره اشباع خاک در طول فصل رشد می‌شود.

    معایب سوزاندن مواد گیاهی

    از جمله پیامدهای نامطلوب سوزاندن می‌توان به کاهش ماده آلی و دگرگونی شرایط فیزیکی و میکروبیولوژیک خاک در بلند مدت، افزایش خطر آبشوئی و فرسایش، هدررفت نیتروژن، کربن، گوگرد و غیره از طریق تصعید، پراکندگی سموم شیمیایی در هوا، آسیب به لایه ازن و متعاقب آن آسیب به گیاهان و انسان، بوجود آمدن بارانهای اسیدی، بروز سرطان در انسان، افزایش انتقال و انتشار بیماری های واگیردار و بروز تنگی نفس و سایر بیماری های تنفسی اشاره نمود.

    نتیجه گیری

    با توجه به مضرات ناشی از سوزاندن بقایای گیاهی بخصوص کاه و کلش که در کشور ما نیز به ویژه در شمال کشور بمنظور آماده سازی زمین برای کشت دوم انجام می‌پذیرد، بنظر می‌رسد، احیاء فن‌آوری و مدیریت بقایای گیاهی بعنوان یکی از راهکارهای مهم در جهت حفظ پایداری اکولوژیک مزارع ضروری باشد. ازجمله فن‌آوری های موفق می‌توان به سیستم‌های خاکورزی حفاظتی اشاره نمود. در این خاکورزیها که شامل روش های بدون خاکورزی و خاکورزی حداقل می‌باشد، بقایای گیاهی در سطح خاک باقی مانده یا مقادیری از آن در خاک دفن می‌گردد. با این عمل بسیاری از مضرات سوزاندن بقایای گیاهی ‌تخفیف‌ می‌یابد. همچنین در مورد قوانین سوزاندن هم میتوان اشاره نمودکه در کشورهای اروپایی بعلت خطراتی که از سوزاندن متوجه انسان و محیط زیست میشود دولت تمهیداتی را بوجود آورده است که برای انجام عمل سوزاندن باید کشاورز از دولت مجوز دریافت نماید ولی در کشورهای آسیایی چون ایران دولت هیچگونه تمهیداتی را در نظر نگرفته است و کشاورز میتواتد بدون مجوز از سوزاندن استفاده نماید .

    منابع

    1 . امتیازی ، گ . 1381 . میکروبیولوژی خاک . انتشارات مانی . ص 1 .

    2. جعفرپور، ب . ع ، مهدیخانی . 1375 . نماتد شناسی گیاهی . انتشارات فردوسی مشهد . ص 314 .

    3 . دکتر محمد حسن راشد محصل، دکتر حمید رحیمیان، مهندس حمید بنایان. 1374. علفهای هرز و کنترل آن . انتشارات دانشگاه مشهد . ص 78 و 79 .

    4 . سید محمد رضا موسوی محمدی . 1380 . مدیریت تلفیقی علفهای هرز . نشر میلاد . ص 96 و 97 .

    5 . بحرانی ، ج ، 1377مدیریت بقایای گیاهی در سیستم های کشت آبی . پنجمین کنگره زراعت و اصلاح نباتات ایران . انتشارات موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج . ص 30-


    کشاورزی دقیق چیست ؟
    ارسال شده توسط سیدمهدی شمس در ساعت ٧:٠٥ ‎ب.ظ

     

    کشاورزی دقیق چیست ؟

     

     


    مدیریت مزرعه به نوعی بر مبنای متوسط , یا یکنواخت انجام می شود که تمام سطح مزرعه کاربرد یکنواخت نهاده های زراعی را دریافت نماید.بهر حال , تغییرپذیری در نوع خاک , عمق خاک , ناهمواری یا شیب , یا علف های هرز می توانند موجب تغییراتی در عملکرد ها شوند. به طور نمونه دامنه عملکرد دانه می تواند از صفر تا بیش از 10 تن در هکتار در داخل یک مزرعه باشد. مفهوم کشاورزی دقیق به طور ساده مدیریت این تغییرپذیری با تطبیق دادن نهاده ها , مانند کود شیمیایی یا بذر , با پتاسیل محل می باشد.در این روش , عملکرد گیاه زراعی به حداکثر می رسد و در ضمن مصرف بیش از اندازه نهاده های زراعی به حداقل کاهش می یابد.به این فرایند مدیریت "کشاورزی محل
    –خاص " گفته می شود.

    مزیتهای کشاورزی دقیق

     

     

     

    کاهش مصرف کودهای

     

    شیمیایی به علت وجود نقشه‌های بیشینه و کمینه مواد مغذی خاک و کمک به کاهش آلودگی‌های زیست محیطی ناشی از مصرف بیش از حد مواد شیمیایی و همچنین افزایش عملکرد در صورت عمل کردن به موقع و به میزان لازم در موارد مدیریتی است.

     

     

     

     

     


    کشاورزی دقیق چگونه عمل می کند ؟

     

     


    کشاورزی دقیق دارای تعدادی ابزار پیشرفته می باشد که به پایش تغییر پذیری و مدیریت نهاده ها کمک می کند.این ابزار ها شامل :

     

     

     

     

     


    1- سیستم موقعیت یابی جهانی (
    GPS) – اشاره به شیوه ای دارد که قادر به شناسایی نقاط در داخل مزرعه می نماید.
    2- سنسور ها و وقا یع نگار های داده ها (
    Sensors and dataloggers) – اطلاعات مربوط به گیاه زراعی , خا ک و اقلیم را می توان با استفاده از این فن اوری ها به فراوانی زیاد مورد دیده بانی قرار داد.
    3- سیستم اطلاعات جفرافیایی (
    GIS) – نقشه های این ویژگی ها را می توان فراهم نمود و با استفاده از مرورگر های ساده یا مدل های پیچیده مورد تجزیه و تحلیل قرار داد.
    4- عمل تشخیص دهنده –به محض شناسایی عوامل محدود کننده عملکرد, اقدامی می توان برای غلبه یا به حداقل رساندن این محدود یت ها انجام داد.
    GPS – موتور کشاورزی دقیق
    کشاورزی محل – خاص با استفاده از سیستم موقعیت یابی جهانی (
    GPS) امکان پذیر می گردد. (GPS) محل کاربر (طول , عرض جغرافیایی , ارتفاع ) را از طریق دریافت سیگنال پخش شده توسط 24 ناوبری ماهواره ای با دقت های کم و زیاد محاسبه می کند.
    سنسورها ( حسگر ها ) و وقایع نگار های داده ها
    داده های جمع اوری شده بر مبنای محل
    – خاص اطلاعاتی را برای تصمیمات مدیریت کوتاه مدت و بلندمدت فراهم می سازد. مجموعه داده ها میتواند سنسور های درون خطی , سنسور های از راه دور یا سنسور های برون خطی را به کار گیرند.
    سنسور های دورن خطی
    On-line sensors , هنگام ارتباط با GPS و وقایع نگار داده ها , در ضمن حرکت در محدود مزرعه مورد نظر اطلاعات محل – خاص را دریافت می کنند. متداول ترین کاربرد سنسور درون خطی جریان سنجی دانه است , که قادر به تهیه نقشه عملکرد در طی عملیات برداشت می نماید.
    سایر سنسور های مفید شامل سنسور های القای الکترومغناطیسی که قادر به اندازه گیری بافت خاک و نواری های شوری می باشند ,سیستم های کشف علف هرز با استفاده از حرکت دائم دوربین مادون قرمز یا نوری هستند .
    سنسور های از راه دور : داده های محل – خاص را از محل دور دریافت می کنند. تصویربرداری ماهواره ای یا عکس های هوایی می توانند انواع عوامل موثر بر عملکرد مانند نوع خاک , ناهمواری , آلودگی ها به علف های هرز, جوانه زنی بذر , و سلامت گیاه زراعی را شناسایی نمایند.
    سنسور های برون خطی
    Off-line sensors
    این سنسور ها قادر به اندازه گیری عوامل موثر بر عملکرد در زمان های غیر از هنگام کار در محل می نمایند.به عنوا ن مثال , از ارزیابی های حاصلخیزی خاک , شمارش حشرات , اندازگیری های شیره گیاهی , یا شناسایی تهاجم های علف هرز می توان تصویری ساخت که ممکن است بر عملکرد های اواخر فصل تاثیر می گذارند.
    سیستم اطلاعات جغرافیایی
    GIS : نقشه برداری و تجزیه و تحلیل داده ها
    به محض جمع آوری داده ها ,مجموعه ای از نرم افزار کامپیوتری داده های وقایع نگاری شده را به عملکرد , توپوگرافی, خاک , عناصر غذایی یا نقشه علف هرز تبدیل می کنند.بهر حال , این نقشه ها فقط تغییر پذیری را توصیف می کنند , علت تغییر پذیری را توضیح نمی دهند , نقشه هایی برای درستی عرصه با بررسی در طی فصل رویش با شناسایی صحیح علل احتمالی تغییرات عملکرد لازم می باشد.
    تعدادی از مجموعه ای از نرم افزاری های کامپیوتری می توانند به این تجزیه و تحلیل کمک نمایند.
    عمل نهایی : اجرا
    به محض شناسایی عوامل محدود کننده عملکرد , در مورد اینکه آیا این تغییر پذیری ارزش سرو کار داشتن دارد یا نه باید تصمیم گیری نمود , ایا عامل یا عوامل این تغییر پذیر ی را می توان مدیریت نمود , و آیا هزینه های مدیریت محل
    خاص بیش از سود مورد انتظار می باشد.
    هزینه ها و فواید
    در استرالیا , اطلاعات در مورد هزینه ها و فواید کشاورزی دقیق کمیاب می باشد. گزارش های کشاورزان عمده مناطق شمالی , بهر حال پیشنهاد می کنند که صرفه جویی های قابل ملاحظه را می توان با کاربرد سیستم های هدایت دستگاه بدست آورد. نقشه برداری عملکرد می تواند صرفه جویی های اساسی به دو طریق فراهم نمایند.

     

     

     


    1- با به حداقل رساندن نهاده ها و اثر نامطلوب بر زیست محیطی , از طریق کاربرد موثر تر .
    2- به حداکثر رساندن عملکرد ها , با غلبه بر محدودیت های محل –خاص نسبت به عملکرد
    تولید نقشه های عملکرد به تنهایی بدون پایش ضروری گیاه زراعی , خا ک و علف های هرز ارزش کمی دارند. داده های جمع آوری شده باید مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرند و اقدامات اصلاحی برای نیل به سوددهی از طریق سرمایه گذاری اجرا گردد.فواید بالقوه شناسایی شده توسط کاربران این فن آوری عبارت است از :
    1- افزایش عملکرد
    2- کاهش هزینه ها
    3- بهبور محیط زیست

     

    علی رغم اینکه در نگاه اول کاربرد کشاورزی دقیق مدیریت پیچیده ای را می طلبد و از طرٿی توجیه اقتصادی چنین سیستمی با تردیدهایی مواجه است اما بنظر می رسد با توجه به چالشهای عمده ای که جهان امروز در زمینه آب، غذا، آلودگی محیط زیست و منابع انرژی با آنها مواجه است، نسلهای آینده ناگزیر به روی آوردن به چنین شیوه هایی خواهند بود. هر چند که در حال حاضر نیز این نوع سیستم مدیریت مزرعه در کشورهای پیشرٿته بویژه آمریکا در حال تبدیل به سیستم رایج کشاورزی می باشد. سهولت دسترسی به ابزارها و تکنولوژی پیشرٿته در این کشورها و همچنین سطح وسیع اغلب مزارع از دیگر عوامل روی آوردن این کشورها به این نوع سیستم کشاورزی می باشد. از طرٿ دیگر حساسیتهایی که در کشورهای توسعه یاٿته نسبت به خطرات زیست محیطی و بیولوژیکی محصولات کشاورزی حاصل از دستکاری های ژنتیکی ایجاد شده است کشاورزان این کشورها را به استٿاده از سیستم های به زراعی جهت اٿزایش عملکرد در واحد سطح راغب تر می کند.

     

     

    البته بدیهی است چنین سیستم مدیریتی با توجه به تکنولوژی و ابزار پیشرٿته ای که می طلبد بیشتر در مزارع وسیع قابل اجرا و دارای توجیه اقتصادی خواهد بود. و بنظر می رسد بر خلاٿ کشورهای پیشرٿته که توجه ویژه ای به این نوع سیستم کشاورزی نشان داده اند، کشورهای در حال توسعه و توسعه نیاٿته همچنان استٿاده از ارقام اصلاح شده و در برخی موارد محصولات بیوتکنولوژی را بر استٿاده از چنین شیوه هایی ترجیح دهند. هر چند عصر آینده ملزومات دیگری را می طلبد

     

     

     

     

     

     

     

     

     


    تصاویر نوعی سیب زمینی که درونش بنفش است!
    ارسال شده توسط سیدمهدی شمس در ساعت ۱۱:۳٤ ‎ب.ظ

    یک شرکت اسکاتلندی نوع جدیدی سیب زمینی را به صورت کاملا طبیعی کشت داده است که درونش به رنگ بنفش تیره است.

    شرکت اسکاتلندی "آلبرت بارتلت" این نوع جدید سیب زمینی را تولید کرده است. این سیب زمینی حتی زمانی که کاملا پخته شده و به صورت پوره در می آید رنگ بنفش خود را حفظ می کند.

    در ابتدا محققان دانشگاه کلورادو در آمریکا این سیب زمینی درون بنفش را توسعه دادند و این شرکت اسکاتلندی تصمیم به تولید انبوه آن گرفت.

    امسال تنها 400 تن از این سیب زمینی تولید شده است اما این شرکت قصد دارد سال آینده تولید این محصول را افزایش دهد.

    گیلیان کینوچ رئیس بخش توسعه شرکت آلبرت بارتلت در این خصوص توضیح داد: "این سیب زمینی واقعا یک فوق قهرمان است، به طوریکه یک منبع غذایی بسیار کامل و قوی بوده و به خوشمزگی بیشتر گونه های سیب زمینی است. این سیب زمینی در آشپزخانه کارایی بسیار زیادی دارند به طوری که می توان با استفاده از آن غذاهای خوش طعم و زیبایی را از پوره، سیب زمینی سرخ کرده تا چیپس و سیب زمینی برشته تهیه کرد که نه تنها طعم بسیار خوبی دارند بلکه ظاهر بسیار زیبایی هم دارند."

    براساس گزارش دیلی میل، علت رنگ بنفش این سیب زمینی سطح بالای ماده "آنتوسیانین" است. آنتوسیانینها در توت سیاه، شاتوت، زغال اخته و بادمجان وجود دارند. گیاهان بنفش رنگی که محتوی این ماده هستند به میزان بسیار زیادی آنتی اکسیدانهای نیرومند دارند.

    این سیب زمینی بنفش با قیمت 50/1 پوند برای 25/1 کیلوگرم وارد سوپرمارکتهای اسکاتلند شده است.


    سیب زمینی بفنش در حالت معمولی



    پوره سیب زمینی بنفش



    سیب زمینی سرخ شده بنفش


    زراعت پنبه
    ارسال شده توسط سیدمهدی شمس در ساعت ۱:٥۳ ‎ق.ظ

    تاریخچه و اهمیت اقتصادی پنبه

    سابقه کشت پنبه ( Cotton ) در مکزیک و آمریکای جنوبی به حدود 3500 سال پیش از میلاد مسیح می‌رسد. در حال حاضر قسمت اعظم ( 90 درصد ) سطح زیر کشت پنبه در جهان به پنبه آپلند تعلق دارد.

    بذر ارقام این گونه توسط انگلیسی‌ها و در جریان جنگ داخلی آمریکا در مستعمرات انگلیس توزیع شد و کشت آن ترویج گردید تا الیاف پرکیفیت مورد نیاز صنایع بافندگی انگلیس تأمین گردد. تولید پنبه به عنوان یک گیاه لیفی پس از اختراع دستگاه جین ( جدا کننده الیاف از وش ) توسط ویتینی در سال 1793 گسترش زیادی یافت. از جنگ جهانی دوم، تغییرات زیادی از نظر تولید و تجارت پنبه صورت گرفت و در بسیاری از کشورها از قبیل، کشورهای آمریکای لاتین که قبلاً در آنجا تولید این محصول به مقدار ناچیزی بوده، افزایش زیادی در تولید حاصل شده است و این کشورها از مهمترین تولیدکنندگان مواد فیبری بازار جهانی شده‌اند. برخی از کشورهای دیگر از قبیل هندوستان، پاکستان و ترکیه نیز که قبلاً به مقدار مورد نیاز خود پنبه تولید می‌کردند، هم اکنون جزء صادرکنندگان مهم این محصول به حساب می‌آیند. در طول دهه 60 – 1950، میزان تولید پنبه در آمریکای لاتین و خاور نزدیک بسیار زیاد بوده و قسمت اعظم آن در مناطق خشک و نیمه خشک این کشورها تولید شده است. تقریباً نصف مقدار تولیدی، در اثر افزایش سطح زیر کشت و نصف دیگر در اثر افزایش عملکرد بوده است. در کشور شوروی سابق نیز سطح وسیعی از دریای خزر تا مرز چین زیر کشت پنبه برده شده و ازبکستان به تنهایی 67 درصد کل تولید پنبه در شوروی را به خود اختصاص داده است. این کشورها پس از آمریکا و چین مقام سوم را از این نظر دارد.

     

    مقدمه
    کلزا یک محصول روغنی در شمال ایالت داکوتا آمریکا می باشد که حدود ۸۸ درصد کلزای این کشور در این ایالت مورد کشت قرار می گیرد . کلزا یک گیاه روغنی خوراکی است که در سال۱۹۷۰ توسعه یافته و شامل ۴۰ درصد روغن می باشد .
    واژه کلزا نامی است که به وسیله کروشرز (انجمن دانه های روغنی غرب کانادا) انتخاب شده است . واریته های کلزا اغلب شامل کمتر از ۲ درصد اسید اورسیک و همچنین ۳۰ میکرو مولکول گلوکز در هر گرم بذر می باشد کشاورزان کانادا و آمریکا واریته هایی که اسید اورسیک و گلوکز کم دارند را مورد کشت قرار می دهند این نوع کلزا اغلب در اروپا و قسمتی از کانادا و آمریکا کاشته می شود .
    در ژانویه ۱۹۸۵ سازمان غذا و داروی آمریکا روغن کلزا را برای کاربرد و مصرف در غذای انسان تایید نمود . و در این راستا تقاضا در بازار افزایش یافته و به تناسب آن باعث افزایش عرضه در ایالت متحده شد که فقط قسمتی از تقاضا توسط تولیدکنندگان تأمین میگردد. روغن کلزا در ژاپن، کانادا و اروپا تحت نظر کمیته جهانی مورد مصرف قرار می گیرد.

    سازگاری
    کلزا گونه براسیکا ناپوس ال به صورت یکساله بهاره و پاییزه مورد کشت قرار می گیرد که نوع بهاره آن به شرایط شمال داکوتا سازگاری بهتری دارد و نوع زمستانه آن به این منطقه و شمال غربی مینویت سازگاری ندارد.
    کلزا در اغلب خاکها قابل رویش می باشد ولی بهترین نوع خاک برای کلزا خاک رسی لومی است به شرط آنکه سله نبندد. خاک مورد کشت کلزا بایستی دارای زهکش سطحی کامل و داخلی نسبتاً خوب باشد بطوریکه در خاکهای که دارای آب ایستای بود و زهکشی آن نامناسب است کلزا در آن خاک قابل رویش نخواهد بود. اگر رطوبت خاک به حد کافی از محصول سال قبل برای کشت کلزا باقی نمانده باشد بایستی بعنوان یک محصول زراعی بعد از آیش در نظر گرفت.

    تناوب زراعی
    بهترین تناوب زراعی کلزا کاشت آن بعد از غلات دانه ای و یا آیش می باشد. در تناوب زراعی ۳ ساله کاشت کلزا میان دو محصول در نظر گرفته می شود. اولین محصول در این نوع تناوب بایستی به محصول اختصاص داده شود که دارای مقاومت کامل یا نسبتاً خوب به بیماری ساق سیاه باشد. کلزا به پوسیدگی ساقه حاصل از اسکلروتینیا بسیار حساس می باشد .
    محصولاتی نظیر آفتابگردان ، لوبیا خشک خوراکی (چشم بلبلی ) که حساس به بیماری اسکلروتینیا می باشد خطر آلودگی به این بیماری را در کلزا افزایش می دهد ، به شرط آنکه قبل از این محصول مورد کشت قرار گیرد . اگر در تناوب زراعی از چغندر استفاده می شود بایستی حداقل ۲ سال بین این دو محصول (کلزا و چغندر قند ) فاصله انداخته شود و اگر در تناوب زراعی سه ساله از محصولات حساس به اسکلروتینیا به ضرورت استفاده می شود بایستی از سموم قارچ کش استفاده نمود .
    محصولاتی نظیر سویا ، کتان ، نخود و عدس که دارای مقاومت نسبتاً خوبی به بیماری اسکلروتینیا می باشند بصورت موفق در تناوب زراعی با کلزا مورد زراعت واقع می شود . در سالهایی که شرایط محیطی مناسب انتقال اسپور ها توسط هوا می باشد . کاشت کلزا بدون استفاده از سموم قارچ کش و توجه به فاصله تناوب زراعی خسارت اقتصادی قابل توجهی توسط قارچ اسکلروتینیا به کلزا وارد خواهد شد .
    کلزا گیاهی است که به ریزش دانه حساس است بنابراین در فصل زراعی بعد بصورت پیشروی، ظاهر خواهد شد .بنابراین غلات دانه ای بهترین گیاه برای تناوب زراعی خواهد بود که بعد از کلزا مورد کشت قرار گیرد زیرا می توان از سموم علف کش پهن برگ برای کنترل آن استفاده نمود .
    از کاشت مخلوط کلزا و خردل زراعی در یک زمین زراعی جداً خودداری کنید زیرا کشت مخلوط دو محصول ارزش بازاری هر دوی آنها را کاهش می دهد. بعلاوه کلزا در زمینی که مورد هجوم خردل وحشی قرار گرفته قادر به رقابت نیست . در این گونه از مزارع به شرطی می توان از کلزا استفاده نمود که قبلاً زمین توسط دام چرانده شود و خالی از علف هرز گردد یا اینکه از رقم مقاوم کلزا به این علف هرز استفاده نمایند .
    بقایای تمام سموم علف کش به غیر از سولفونیلورا ، ایمیدازولینون و تریازین که در محصولات سال قبل بر جای مانده است همراه با خود علف هرز به جوانه های کلزا آسیب می رساند . همیشه به بر چسب های موجود در روی علف کش ها رجوع کنید که در روی آن نحوه کاربرد سموم بر اساس تناوب زراعی نوشته شده است .

     

     

    چکیده

     

    بخش مهمی از ضایعات نان در مراحل حمل و نقل، نگهداری و در موقع مصرف سر سفره و میز و یا رستورانها به دلایل مختلف تلف می‌شود. از بیانات مسئولین، دست‌اندرکاران و گزارشهای روزنامه‌ای چنین بر‌می‌آید که حدود 30 تا 35 درصد از نان تولیدی برای مصرف انسان، بصورتهای مختلف تلف شده و یا از چرخه مصرف صحیح خود خارج می‌شود. اگر چه این آمار را می‌توان به برخی از شهرها نسبت داد و اگر دقیق بررسی شود احتمال ضایعات بیش از این حد در نقاطی خاص از کشور وجود دارد ولی نسبت دادن آن به کل کشور نمی تواند صحیح باشد. اطلاعات مستند و دقیق وجود ندارد که بتوان بر اساس آن آمار دقیقی ارائه کرد ولی آنچه می‌توان با اطمینان مطرح کرد آنکه مقدار دورریز نان در نقاط شهری و روستایی، رستورانها و سلف‌سرویسها، خانواده‌های با درآمدهای متفاوت و در نقاط مختلف با فرهنگها و غذاهای مصرفی متفاوت یکی نیست. به عبارت دیگر معدل مقدار تلفات نان در کل کشور نمی‌تواند 30 تا 35 درصد باشد. اما به این نکته باید توجه کرد که اگر دورریز نان کشور از 20 درصد هم بیشتر نباشد تلفات زیادی است و این ضایعات از نظر اقتصادی میلیاردها تومان به جامعه ضرر می‌زند. علاوه بر آن می‌تواند اثر نامطلوب بر سلامت انسانها نیز داشته باشد (به علت کپک زدگی نان، دورریز و مصرف آن توسط دام و راه یافتن توکسینهای تولید شده توسط قارچها در نان و از طریق محصولاتی چون شیر به انسان).

     

    نکته مهم دیگر اینکه عدم کیفیت مطلوب نان نه تنها از نظر دورریز و خصوصیات ارگانولپتیکی اهمیت ویژه‌ دارد بلکه اثرات سوء تغذیه‌ای آن بر انسانها حائز اهمیت بیشتری است. تولیـــد ناصحیح نـــان

     

    می‌تواند موجب کم‌خونی و کمبود برخی از عناصر ضروری و مهم در سیستم متابولیکی بدن گردد و موجب زیانهای مخفی و ناپیدایی شود که اثرات اجتماعی - اقتصادی آن از دید‌ها مخفی است.

     

    نکته قابل توجه دیگر که شاید کمتر به آن توجه شده است معنی و مفهوم ضایعات نان است. چون برخی جداکردن سبوس از گندم و تولید نان را بخشی از ضایعات می‌دانند و عده‌ای سبوس‌گیری را برای بالا‌بردن کیفیت نانوایی و ارگانولپتیک نان ضروری می‌شمارند و برای هر دو مورد، دلیلهای علمی مشخص وجود دارد. برخی مصرف بخشی از نان تولیدی برای دام را جزو ضایعات حساب نمی‌کنند، چون در چرخه تولید قرار می‌گیرد و لذا باید تعریف مشخصی از ضایعات نان نیز ارائه گردد.

    از عوامل مؤثر بر دورریز نان عبارتند از: کیفیت نان تولیدی، ارزانی قیمت نان، عدم یکنواختی در کیفیت آرد و استاندارد نبودن آرد تحویلی به نانوایان، عدم مهارت کارگران نانوایی، عدم استفاده از تکنولوژی صحیح برای تولید خمیر و پخت نان، عدم نظارت و کنترل جدی بر تولید نان، عدم پخت یکنواخت قسمتهای مختلف نان، استفاده از تنورهای نامناسب و غیر استاندارد، افزایش تقاضا در ساعاتی از روز به علت بیات شدن سریع نان، عدم اطلاع مصرف کنندگان از نحوه صحیح نگهداری نان، عدم رعایت شرایط لازم برای جلوگیری از دورریز در رستورانها، سلف سرویسها و منازل در موقع توزیع و مصرف نان سر سفره و میز.

    برای کاهش تلفات نان راهکارهای مشخصی قابل ارائه است که بخشی از آن باید به صورت دستورالعملهای اجرایی تهیه شده و به مورد اجراء گذاشته شود و البته نیاز به پژوهش بیشتر برای افزایش کیفیت و کاهش تلفات در این محصول سنتی هست و محققین کشور باید به مشکلات نان سنتی که در کشورهای دیگر کمتر کار شده بیشتر بپردازند. در این مقاله ضمن اشاره به دلایل دور ریز نان، راهکارهای کاهش آن نیز ارائه می‌گردد.

    کلمات کلیدی: نان، دورریز، اتلاف، کیفیت، بیاتی

     

     

     

    مقدمه

    ضایعات گندم، آرد و نان یکی از مشکلات کشور است که ظاهراً همه از آن اطلاع دارند و برای کاهش آن تلاش می‌کنند ولی واقعیت آن است که اطلاع دقیق از آنها در دست نیست و حتی مسئولین ذیربط عمق و اهمیت واقعی مشکل را در نیافته‌اند. اگر درک دقیق و عمیق از این مشکل وجود داشت برنامه‌ریزی بهتری برای استفاده از علوم و تکنولوژی در مراحل تولید گندم و آرد و تهیه نان و توزیع آن صورت می گرفت.

    کیفیت تولید نان بعنوان اصلی‌ترین غذای جامعه و قوت اصلی و روزانه اقشار مختلف مردم دارای اهمیت خاصی است. کیفیت ارگانولپتیکی و تغذیه‌ای نان نقش اساسی بر سلامت مردم و اقتصاد ملی دارد. کیفیت نان سنتی و ملی ما نشان‌دهندة میزان توجه مسئولین جامعه به امور مختلف تغذیه‌ای و اقتصادی کشور است. تفاوت بین کیفیت نان حجیم، نان فانتزی و نان‌های سنتی و ایرانی نشان‌دهنده عدم برنامه‌ریزی و تلاش و تحقیق کافی جامعه نسبت به اموری است که امکان اخذ اطلاعات فنی آن از کشورهای پیشرفته نیست و متخصصین و مدیران جامعه خود باید آستین همت بالا بزنند و برای بهبود آن تلاش کنند. اهمیت این موضوع

    برچسب‌ها:
    نوشته شده در پنجشنبه 16 آذر 1391 ساعت 10:38 توسط : مجتبی ساقی | دسته : | 269 بازدید
  • []


  • صفحه قبل 1 صفحه بعد